3. Baten en lasten per programma

Saldo van baten en lasten

De baten en lasten laten in 2025 een vergelijkbare onderschrijding zien. Dit komt door drie begrote specifieke uitkeringen van in totaal € 2,9 miljoen waarop geen uitgaven zijn verantwoord. De werkzaamheden worden vanaf 2026 uitgevoerd.

Toevoeging of onttrekking aan reserves

Op een programma kan een saldo ontstaan door de restanten op de eenmalige budgetten die gepaard gaan met toevoegingen of onttrekking aan reserves. Dit betreft zowel af te sluiten en over te hevelen budgetten als budgetten waarop verlagingen zijn toegepast. Het saldo op dit programma ontstaat door het (de) volgende eenmalige budget(ten):

Hieronder volgt het overzicht van de verschillende nadelen en voordelen op het programma die groter zijn dan € 20.000.

Voor een verdere toelichting op de over te hevelen bedragen wordt verwezen naar de bijlagen met betrekking tot de eenmalige budgetten.

De onderdelen riolering en afvalverwerking worden apart toegelicht.

Toelichtingen op de verschillen

Nadelig
Smeermiddelen en reparaties (€ 29.000)
Op één van de vrachtwagens waren nog veel reparaties noodzakelijk. Rond juni wordt dit voertuig vervangen door een nieuwe. Daarnaast waren een aantal dure reparaties noodzakelijk.

Straatwerk (€ 74.000)
Als gevolg van ziekte is er extern personeel ingehuurd.

Gladheidsbestrijding (€ 29.000)
De overschrijding wordt veroorzaakt door het leveren van zout, als gevolg van strooiacties begin 2025 en eind 2025.

Voordelig
Salarissen huidig personeel (€ 137.000)
Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar de paragraaf Personele lasten.

Verhuur kantoor/bedrijfsruimten Ekkelkamp Roden (€ 40.000)
De gemeente ontvangt een vergoeding voor het gebruik van de voormalige werkplaats aan de 1e Energieweg. Deze vergoeding is ter dekking van de doorlopende kapitaallasten (rente en afschrijving) en was niet voorzien.

Preventief onderhoud (€ 27.000)
Een deel van de boogde verbeterpunten ten aanzien van de werf is in 2025 niet gerealiseerd.

Subsidie afspraakbanen (€ 88.000)
De instroom van doelgroepers is groter dan begroot, waardoor er meer subsidie wordt ontvangen.

Huur pick-ups en bestelwagens (€ 28.000)
Er werd in 2025 nog één auto ingehuurd.

Begrafenisrechten (€ 66.000)
De ingekomen leges aan begrafenisrechten zijn afhankelijk van het aantal overledenen, het aantal dat kiest voor een begrafenis in plaats van voor een crematie en of iemand in Noordenveld begraven wenst te worden. Dit is lastig om accuraat te voorspellen en we zien hierin jaarlijks verschillen.

Openbare verlichting (€ 87.000)
Na switch van energieleverancier DVEP naar Vattenfall zijn de nodige correcties doorgevoerd en zijn de kosten hierdoor lager uitgevallen. Daarnaast nemen vanwege het grootschalig verledden van de openbare verlichting over de afgelopen jaren de kosten van periodieke lampvervanging af. De ervaring leert inmiddels dat de vroegtijdige uitval bij led armaturen (vrij nieuwe techniek) nog niet goed is in te schatten en dat daarom een wat ruimere begroting wenselijk is.

Exoten (€ 24.000)
Het organiseren van de juiste bestrijdingsmethodiek per locatie heeft een langer tijdsbestek nodig dan gepland. Zodoende zijn niet alle werkzaamheden voor 2025 uitgevoerd.

Levering derden bomen (€ 33.000)
In 2025 is het onderhoud van de bomen opnieuw Europees Aanbesteed. Deze aanbesteding heeft door een bezwarenprocedure langer geduurd dan verwacht. Omdat in het kader van zorgplicht onderhoud noodzakelijk was, is in overeenstemming met inkoop gekozen enkelvoudig onderhands twee aannemers werkzaamheden te laten verrichten. Het onderhoudsbudget is daarmee niet volledig besteed als geraamd in de Europese raamovereenkomst Bomensnoei.

Verhuur kantoor/bedrijfsruimten Ekkelkamp Roden (€ 40.000)
De gemeente ontvangt een vergoeding voor het gebruik van de voormalige werkplaats aan de 1e Energieweg. Deze vergoeding is ter dekking van de doorlopende kapitaallasten (rente en afschrijving) en was niet voorzien.

Kapitaallasten (€ 348.000)
Een voordelig saldo op de kapitaallasten ontstaat wanneer er minder geïnvesteerd is dan begroot. In het hoofdstuk Investeringen is een toelichting op de afwijkingen op de investeringen per programma opgenomen.

Begraafplaatsen Veenhuizen en Nieuw-Roden (€ 50.000)
De voorbereidingen lopen nog. De uitvoering wordt in 2026 verwacht.

Riolering
Afwijkingen op de uitgaven en inkomsten op het taakveld Riolering leiden niet tot een verschil in het jaarresultaat. Een eventueel tekort of overschot wordt namelijk verrekend via de egalisatievoorziening riolering. De begrote onttrekking aan de voorziening na wijziging was in 2025 € 818.000. De uiteindelijke toevoeging aan de voorziening bedraagt € 456.000. Per saldo is het verschil daarom € 644.000. De onderliggende verschillen worden hieronder uiteengezet. Na het overzicht volgt een algemene toelichting.

In 2025 sluiten we de rioolbegroting af met een positief saldo. Deze wordt met name veroorzaakt door de volgende onderdelen.

• De aanpassingen voor de grens van belast waterverbruik zorgen ervoor dat de inkomsten zijn gestegen. Samen met de ontwikkeling van de WOZ-waarden en verhoging van de tarieven is met betrekking tot 2025 een hoger bedrag aan rioolheffing ontvangen.
• Lagere kapitaallasten als gevolg van vertraging van projecten. De complexiteit van de rioleringsprojecten, o.a. door het bouwprotocol, inwonersparticipatie, samenhang van projecten en ingewikkelde oplossingen, leidt ertoe dat de uitvoering van projecten in sommige gevallen moet worden opgeschoven.
• Minder inzet van eigen personeel heeft geleid tot lagere personeelskosten, echter hierdoor zijn meer opdrachten bij derden weggezet om het werk uit te voeren.
• Onderschrijding op kosten voor het baggeren van vijvers, het beheer en onderhoud van oeververdedigingswerken, inspectie en reiniging van vrij verval en straatreiniging.
• Inherent aan de lagere kosten in de rioolbegroting is ook een lagere btw-toerekening in 2025.

Daarnaast zien we ook een aantal tegenvallers in de rioolbegroting. Onder andere het feit dat inspecteren en reinigen van kolken duurder is geworden in verband met stortkosten. Per saldo resteert een positief saldo op de afvalbegroting 2025, dit bedrag wordt toegevoegd aan de voorziening riolering.

Afval
Afwijkingen op de uitgaven en inkomsten op het taakveld Afval leiden niet tot een verschil in het jaarresultaat. Een eventueel tekort of overschot wordt namelijk verrekend via de egalisatievoorziening afvalverwijdering. De begrote onttrekking aan de voorziening na wijziging was in 2025 € 137.000. De uiteindelijke toevoeging aan de voorziening bedraagt € 309.000. Per saldo is het verschil daarom € 446.000. De onderliggende verschillen worden hieronder uiteengezet. Na het overzicht volgt een algemene toelichting.

In 2025 sluiten we de afvalbegroting af met een positief saldo. Deze wordt met name veroorzaakt door de volgende onderdelen.

• In 2025 is er veel minder GFT ingezameld met minder GFT verwerkingskosten als gevolg. 2025 was een droger jaar dan gemiddeld, en we zien een toename van grof tuinafval op het grondstoffencentrum. Wij zien dit als oorzaken van deze vermindering.
• Meer opbrengsten voor oud papier en PMD.
• Dit jaar zijn ook de UPV-vergoedingen zwerfafval vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat voor de jaren 2023 en 2024 uitgekeerd, wat leidt tot een incidenteel voordeel.
• Inherent aan de lagere kosten in de afvalbegroting is ook een lagere btw-toerekening in 2025.

Daarnaast zien we ook een aantal tegenvallers in de afvalbegroting, met name bij de tractiekosten. Als gevolg van geregelde uitval en onderhoud van de waterstofauto en verouderde dieselauto’s hebben we in 2025 een extra inzamelauto moeten inhuren. Inmiddels hebben we hier maatregelen voor getroffen door middel van de aanschaf van een extra verzamelauto en het opstarten van de aanbesteding voor nieuwe inzamelauto’s. Per saldo resteert een positief saldo op de afvalbegroting 2025, dit bedrag wordt toegevoegd aan de egalisatievoorziening afvalverwijdering.